Obie są ścieżkami przyrodniczymi wytyczonymi przez Departament Leśnictwa w Narodowym Parku Leśnym Troodos, który jest zarazem obszarem Natura 2000, i trudno o dwie bardziej różne trasy. Atalanti to 14-kilometrowa pętla z Placu Troodos wokół Chionistry, czyli wierzchołka Olimpu i najwyższego szczytu wyspy; jej przejście zajmuje od czterech do pięciu godzin. Chrysovrysi to 1,5-kilometrowa ścieżka, która zaczyna się około 7 km niżej przy drodze w stronę Karvounas i schodzi przez las sosnowy w kierunku wsi Amiantos. Departament przyznaje obu stopień trudności 2 w swojej skali od 1 (najłatwiejsze) do 3 (najtrudniejsze), a jako najlepszą porę na ich przejście podaje okres od marca do listopada.

Atalanti, pętla wokół Chionistry

Ścieżka wzięła nazwę od Atalanty, łowczyni z mitologii greckiej i podopiecznej bogini Artemidy, i biegnie niżej niż szlak Artemis, który okrąża sam wierzchołek; tam, gdzie obie trasy się do siebie zbliżają, można je połączyć. Zaczyna się na Placu Troodos na wysokości 1 725 m i przez większość drogi utrzymuje się na wysokości od 1 700 do 1 750 m, a najwyżej wznosi się na około 1 820 m. Ścieżka prowadzi przez gęste drzewostany sosny czarnej i jałowca cuchnącego (Juniperus foetidissima), a według Departamentu Leśnictwa jeden z największych jałowców przy trasie ma 800 lat. Wypatruj starych drzew z bliznami po uderzeniach piorunów i po dawnym żywicowaniu, a także tablic informacyjnych o roślinach tych gór i o skałach takich jak piroksenit, dunit i harzburgit.

Zgodnie z opisem trasy przygotowanym przez Departament około 3 km od startu znajdują się kran z wodą pitną i drewniane ławki. Po około 5 km mijasz wejście do starej sztolni kopalni chromitu, która według Departamentu jest nieczynna od 1982 roku. Na mapach Służby Geologicznej jej położenie odpowiada kopalni Hadjipavlou. Geopark Troodos opisuje ją jako najmniejszą kopalnię chromitu na Cyprze, eksploatowaną z przerwami od 1950 do 1954 roku; rok 1982 to moment, w którym wydobycie chromitu w Troodos ustało całkowicie. Po około 9 km ścieżka dochodzi do drogi z Troodos do Prodromos. Przejdź przez nią, idź około 200 m drogą leśną w stronę Agios Nikolaos tis Stegis do drewnianej tabliczki, a stamtąd ścieżka prowadzi z powrotem na plac niemal równolegle do głównej drogi; możesz też wrócić samą drogą. Widoki sięgają wsi w dystryktach Limassol, Pafos i Nikozja, a wśród ptaków warto wypatrywać endemicznej białorzytki cypryjskiej, sosnówek, krzyżodziobów i sójek; przy odrobinie szczęścia zobaczysz też muflona.

Chrysovrysi, dawna ścieżka do kopalni azbestu

Chrysovrysi zaczyna się przy drodze z Karvounas do Troodos, po lewej stronie, gdy jedziesz pod górę z Karvounas, 300 m od kamiennego źródełka Chrysovrysi, przy którym broszura Departamentu Leśnictwa o ścieżkach radzi przed wyruszeniem napełnić butelki chłodną wodą artezyjską. Mieszkańcy okolicznych wsi chodzili kiedyś tą ścieżką do kopalni w Amiantos. Ścieżka schodzi przez las sosny kalabryjskiej z dębem olcholistnym, chruściną i pistacją terpentynową, po gabrze, jednej ze skał ofiolitu Troodos. Ostatnie 300 m prowadzi gruntową drogą, której rolnicy z Amiantos używają od dawna, wśród platanów i dzikich czereśni, a ścieżka kończy się przy drodze z Karvounas do Amiantos, około 1,4 km od wsi.

Oficjalny czas przejścia tych 1,5 km w jedną stronę to godzina. Ponieważ to ścieżka liniowa, wracasz tą samą drogą, łącznie około 3 km z mniej więcej 240 m podejścia w drodze powrotnej, więc zarezerwuj co najmniej dwie godziny. Najbliższy parking zaznaczony na mapach to parking Ogrodu Botanicznego, około 1,35 km główną drogą od początku ścieżki. Jeszcze jedna ważna rzecz: Chrysovrysi wciąż figuruje w danych mapowych ścieżek Departamentu Leśnictwa, ale nie ma jej na aktualnej liście ścieżek na jego stronie internetowej, więc przed wyjściem zadzwoń do Okręgu Leśnego Troodos pod numer 22608512.

Dodaj do planu Ogród Botaniczny i centrum Geoparku

Oba miejsca leżą na terenie starej kopalni azbestu w Amiantos, eksploatowanej od 1904 do 1988 roku, której rekultywację rozpoczęto w 1995 roku. Bezpłatny Ogród Botaniczny Troodos im. A.G. Leventisa znajduje się na wysokości około 1 400 m przy drodze z Karvounas do Troodos, około 1,35 km dalej tą drogą od początku ścieżki Chrysovrysi. Rośnie w nim około 200 gatunków roślin, a z jego punktu widokowego widać w dole wybrzeże przy Limassol i Akrotiri. Departament Leśnictwa prosi, by odwiedzać go w dni robocze między 09:00 a 14:00, kiedy czynne jest centrum dla zwiedzających przy ogrodzie (25550092). Centrum dla Zwiedzających Geoparku Troodos, mieszczące się w dawnej szkole podstawowej przy kopalni, jest otwarte codziennie od 09:00 do 16:00 z wyjątkiem świąt państwowych, więc 28 października będzie nieczynne, a brama kopalni jest zamykana na klucz, gdy centrum kończy pracę. Starsza oficjalna strona internetowa Geoparku podaje ceny wstępu 3 EUR dla dorosłych i 2 EUR dla dzieci, więc sprawdź je na miejscu. Ogród i centrum dzieli około 20 minut marszu wewnętrzną ścieżką.

Kiedy się wybrać

Ulotka o ścieżce Atalanti ostrzega, że niektóre odcinki bywają śliskie, a w górach jest znacznie chłodniej niż na wybrzeżu. Od października do kwietnia średnie maksymalne temperatury dzienne w Prodromos, górskiej stacji Departamentu Meteorologii, są mniej więcej o 6 do 11°C niższe niż w Larnace i Pafos, a na Placu Troodos, położonym wyżej, jest jeszcze zimniej. W ostatnich dwóch zimach pierwszy śnieg spadł 24 listopada 2024 roku i 16 grudnia 2025 roku; w 2025 roku śnieg padał jeszcze w kwietniu, a w 2026 roku do marca. W styczniu 2026 roku Departament Leśnictwa zamknął Atalanti i 14 innych ścieżek w Troodos z powodu erozji, osuwisk, śniegu i mrozu, a o ich ponownym otwarciu poinformowano 26 kwietnia, więc zimą przed wyjściem sprawdź komunikaty Departamentu.

Drugim ograniczeniem jest długość dnia. 21 października słońce zachodzi w Troodos około 18:08; po cofnięciu zegarów na czas zimowy 25 października zajdzie 1 listopada o 16:56, a 1 grudnia o 16:38, więc na całą pętlę wyrusz najpóźniej około 10:00. W styczniu 2026 roku dwie osoby w wieku 21 i 23 lat zgubiły drogę na Atalanti po zmroku i zostały odnalezione bez obrażeń przez ratowników policji i straży pożarnej. Polowania są dozwolone w niedziele i środy od 1 listopada do 27 grudnia 2026 roku oraz od 3 stycznia do 28 lutego 2027 roku, a także w sobotę 27 lutego. Nie znaleźliśmy przepisu, który zamykałby cały park leśny dla myśliwych, więc w te dni załóż coś jaskrawego.

Dojazd

Według szacunków planerów tras samochodem dojedziesz na Plac Troodos z Limassol w nieco ponad godzinę, z Nikozji lub Pafos w około godzinę i 20 minut, a z Larnaki w dwie godziny; na górskich drogach licz się z dłuższym czasem. Departament Leśnictwa zaleca osobom idącym na Atalanti parkowanie na parkingu przy placu; początek ścieżki Chrysovrysi leży około 7 km, czyli dziesięć minut jazdy, dalej w dół drogi w stronę Karvounas. Autobus EMEL linii 64 odjeżdża ze Starego Portu w Limassol o 09:16 i dociera na Plac Troodos o 10:40, a z powrotem rusza o 15:30, co daje za mało czasu na całą pętlę; w krajowych danych rozkładowych na tydzień od 20 października kurs ten jeździ od wtorku do piątku, więc zanim oprzesz na nim swoje plany, sprawdź godziny na dany dzień. Z Nikozji autobus NPT linii 408 kursuje w soboty, niedziele i święta: odjeżdża ze stadionu Makario o 08:00, 11:00 i 14:00 i wraca z placu o 10:00, 13:00 i 16:00; podróż w każdą stronę trwa około 1 godziny 25 minut. Do Chrysovrysi najbliższy przystanek jest w Karvounas, na liniach NPT 408 i 87, około 1,8 km w dół głównej drogi od początku ścieżki.

Bezpieczeństwo i zasady

Rozpalanie ognia w jakimkolwiek miejscu na ścieżkach jest zabronione; w lesie ogień wolno rozpalać tylko w miejscach do grillowania na oficjalnych terenach piknikowych i kempingowych. Zauważony dym zgłoś pod numer 1407 (bezpłatny) lub 112. Rowery i motocykle są zakazane na wszystkich ścieżkach przyrodniczych. Departament Leśnictwa prosi wędrowców, by trzymali się oznakowanej ścieżki, nosili buty z antypoślizgową podeszwą, mieli przy sobie mapę, telefon, wodę, nakrycie głowy i kurtkę przeciwdeszczową, mówili komuś, kiedy wyruszają i kiedy spodziewają się skończyć, oraz nie wychodzili na szlaki przy silnym wietrze i podczas burz. Aby poznać aktualne warunki, zadzwoń do Okręgu Leśnego Troodos pod numer 22608512 albo zajrzyj do centrum dla zwiedzających Departamentu, 200 m na zachód od Placu Troodos, czynnego w dni powszednie od 09:00 do 14:30 (1 EUR, dzieci poniżej 6 lat bezpłatnie). Jeśli dzień w górach podsunie ci myśl o dłuższym pobycie, nasza pomoc w relokacji może przejąć za ciebie papierkową robotę.