Dwa małe muzea tematyczne na Cyprze leżą w różnych miastach, oddalonych od siebie o około 85 km drogą. Pierwsze pokazuje, jak na wyspie wytwarzano leki, i mieści się w zabudowaniach dawnego młyna chleba świętojańskiego (Carob Mill) za zamkiem w Limassol; drugie to czynne w soboty muzeum baśni dla rodzin, przy Bramie Pafos na starym mieście w Nikozji. Każde z nich łatwo wpleść w dzień, który i tak można spędzić na tamtejszym starym mieście: pierwsze sąsiaduje z zamkiem, drugie leży kilka minut spacerem od ulicy Ledra.

Muzeum Farmacji Przemysłowej im. Takisa Pattichisa, Limassol

Muzeum (ang. Takis Pattichis Museum of Industrial Pharmacy) zostało uroczyście otwarte 29 kwietnia 2022 roku przez ówczesnego prezydenta Nikosa Anastasiadisa i stanowi kulturalny wkład Fundacji Charalambos & Elena Pattihis, którą rodzina założyła w 2020 roku. Nosi imię Takisa Pattichisa (ur. w 1927 roku w Kato Drys, zm. w 2016 roku), który studiował inżynierię chemiczną w Szkocji, a w 1960 roku wrócił na Cypr, by założyć zakład produkujący dwutlenek węgla. Jego firma zajęła się następnie aerozolami i kosmetykami, a w latach 1970. lekami stosowanymi u ludzi. W 1980 roku Pattichis założył firmę Remedica, która miała je produkować; jak podaje sama firma, eksportuje ona dziś do ponad 140 krajów. Muzeum podaje, że Pattichisa często wspomina się jako „ojca” przemysłu farmaceutycznego na wyspie, a Visit Cyprus nazywa je jedynym muzeum tego rodzaju na Cyprze „i prawdopodobnie na całym świecie”.

Większość eksponatów pochodzi z jego własnych fabryk i obejmuje okres od lat 1960. do końca lat 2010. Wśród maszyn produkcyjnych są mieszalnik do kremów Giusty z 1967 roku, zaprojektowany przy udziale samego Pattichisa, maszyna do napełniania kapsułek Zanasi z 1983 roku, kocioł powlekający Gallo z 1980 roku, służący zarówno do powlekania cukrem, jak i do powlekania filmem, granulatory i tabletkarka jednostemplowa, a od 2024 roku także półautomatyczna linia do produkcji czopków. W części laboratoryjnej stoją mikroskop Olympus z 1960 roku, chromatograf gazowy Pye Unicam z 1970 roku i pozostałości aparatu HPLC firmy Knauer z 1985 roku, uważanego za pierwsze urządzenie tego typu sprowadzone na Cypr. Kolekcja wag rozciąga się od dwuszalkowej wagi z 1900 roku po wagę elektroniczną z 1990 roku, a wśród książek jest Journal of the Chemical Society z 1895 roku. Główne eksponaty mają opisy po grecku i angielsku oraz kody QR, które otwierają stronę poświęconą każdemu z nich.

Muzeum stoi przy pieszym odcinku ulicy Vasilissis, tuż za zamkiem: od wejścia do zamku, obchodząc go, dojdzie się tu w mniej więcej trzy minuty, a w sąsiednich budynkach Carob Mill są kawiarnie i publiczne toalety. Jest otwarte od wtorku do soboty od 09:30 do 18:00, a w niedziele od 09:30 (na większości stron jego witryny niedzielną godzinę zamknięcia podano jako 17:30, a na jednej jako 18:00). W poniedziałki i święta jest zamknięte, a więc także w środę 28 października; wstęp jest bezpłatny. W części wystawowej nie ma schodów, więc można się po niej swobodnie poruszać z wózkiem dziecięcym czy na wózku inwalidzkim, a dzieci poniżej 12 lat powinny przyjść z osobą dorosłą. Muzeum organizuje zwiedzanie edukacyjne dla szkół i uczelni; zapytania należy kierować na adres [email protected]. Autobusy EMEL linii 30, 32, 33 i 64 zatrzymują się na przystanku Agias Theklis (Stary Port), w odległości krótkiego spaceru, a 5 listopada 2026 roku papierowy bilet jednorazowy zdrożeje z 2,00 € do 2,50 €.

Tuż obok, w zamku w Limassol, mieści się Cypryjskie Muzeum Średniowiecza (Cyprus Medieval Museum), czynne od poniedziałku do piątku od 09:00 do 17:00, a w weekendy od 10:00 do 17:00; bilet kosztuje 4,50 €. Muzeum nie jest przystosowane dla osób na wózkach, 28 października również jest nieczynne, a według gazety Cyprus Mail do końca 2026 roku można tam oglądać szydełkową instalację „A Thousand Hands, A Thousand Stories: Common Ground”, wspólne dzieło obu społeczności wyspy.

Muzeum Baśni, Nikozja

Muzeum Baśni (Fairytale Museum) otwarto 23 lutego 2017 roku. Jego założycielami są Vicky Balomenou, dyrektorka Systemic Family Institute of Cyprus, i jej mąż Fotis Kakoyiannis, a muzeum działa jako organizacja non profit. Mieści się w starym, zabytkowym budynku przy ulicy Granikou 32-34, w rejonie Bramy Pafos, w otoczonym murami starym mieście, i stawia sobie za cel zachowanie baśni, legend, mitów i tradycji z Cypru i Grecji, a zarazem pokazanie, jak opowieści wędrują między kulturami. W 2018 roku muzeum wraz z dwoma partnerami doprowadziło do wpisania cypryjskich baśni ludowych do krajowego wykazu niematerialnego dziedzictwa kulturowego, prowadzonego przez Cypryjską Komisję Narodową ds. UNESCO.

Wnętrze zbudowano wokół idei magicznej biblioteki: są tu trzymetrowe księgi, w których kryją się drzwi, maleńkie drzwiczki i szafki, które zwiedzający mogą otwierać, latające książki i ukryte przejścia do sal, w których przy herbacianym stoliku czeka Alicja, by pomóc wymyślić własną opowieść, a czarownica podsuwa swoje czarodziejskie pędzle. Są tu też rzadkie książki i dzieła sztuki inspirowane baśniami, a wszystkie informacje podano po grecku i angielsku. Muzeum organizuje również spotkania z opowiadaniem baśni, wystawy tematyczne i programy edukacyjne dla rodzin i szkół.

Muzeum jest otwarte dla zwiedzających tylko w soboty, od 10:00 do 14:00; wstęp kosztuje 5 €, rezerwacja nie jest potrzebna, a w święta muzeum jest nieczynne. W soboty rodziny z dziećmi w wieku od czterech lat otrzymują bezpłatny koszyk do samodzielnego przejścia trasy zwiedzania, w wersji greckiej lub angielskiej. Zwiedzanie grupowe z przewodnikiem kosztuje 10 € od osoby, po rezerwacji pod numerem +357 22 376522; wizyty szkolne odbywają się w dni powszednie o 09:00 i 11:00, dla grup do 25 dzieci, a przyjęcie urodzinowe dla maksymalnie 13 dzieci kosztuje 250 €. Strona internetowa muzeum nie była aktualizowana od początku 2024 roku, więc przed wizytą warto zadzwonić. Od Bramy Pafos idzie się tu trzy, cztery minuty w głąb starego miasta, od placu Eleftheria około siedmiu minut, a miejski parking Tripolis, liczący 352 miejsca, znajduje się około sześciu minut pieszo od muzeum.

Razem to dobry pomysł na sobotę: Muzeum Baśni zamyka się o 14:00, a muzeum farmacji, oddalone o mniej więcej godzinę i kwadrans jazdy autostradą A1, jest czynne do 18:00. Jeśli zamiast weekendu rozważasz przeprowadzkę, nasza pomoc w relokacji może przejąć za ciebie papierkową robotę.