Na Cyprze działa jeden krajowy system ochrony zdrowia, GeSY (General Healthcare System, powszechny system opieki zdrowotnej), którym zarządza Organizacja Ubezpieczeń Zdrowotnych (HIO). System ruszył 1 czerwca 2019 roku od lekarzy osobistych (pierwszego kontaktu), specjalistów, aptek i laboratoriów, a 1 czerwca 2020 roku objął także opiekę szpitalną. GeSY to nie to samo co szpitale państwowe: prowadzi je odrębna instytucja, państwowa służba zdrowia (State Health Services Organisation, SHSO), a szpitale te są tylko częścią świadczeniodawców, którym płaci GeSY. Wykaz szpitali kontraktowych HIO z 2024 roku liczy 64 pozycje: 8 szpitali państwowych oraz 56 prywatnych lub niekomercyjnych szpitali i klinik, a w roku zakończonym w maju 2026 zarejestrowanych było 1 036 681 beneficjentów. Korzystanie z GeSY nie jest bezpłatne: za większość świadczeń pobiera się niewielką stałą opłatę.

Kto może przystąpić do systemu

HIO obejmuje ubezpieczeniem osoby, które mają zwykłe miejsce zamieszkania na Cyprze i należą do jednej z wyznaczonych grup: obywatele Cypru; obywatele UE, którzy pracują na Cyprze lub mają prawo pobytu stałego; obywatele państw spoza UE, którzy legalnie pracują i opłacają składki na ubezpieczenie społeczne albo mają prawo pobytu stałego, na przykład zezwolenie na pobyt stały (Immigration Permit) kategorii F lub dla inwestorów albo status rezydenta długoterminowego; a także uchodźcy i osoby objęte ochroną uzupełniającą. Małżonkowie, małoletnie dzieci oraz dzieci pozostające na utrzymaniu w wieku poniżej 26 lat przystępują do systemu jako członkowie rodziny, przy czym członkowie rodziny obywatela państwa spoza UE z prawem pobytu stałego również muszą mieć prawo pobytu stałego. Emeryci z formularzem S1 z innego kraju, w tym osoby pobierające brytyjską emeryturę państwową, rejestrują formularz S1 w Ministerstwie Zdrowia, które wydaje białą kartę medyczną, a następnie zapisują się do GeSY. Systemem nie są objęci: posiadacze zezwolenia na pobyt dla odwiedzających (visitor permit, potocznie pink slip), turyści, obywatele UE, którzy ani nie pracują, ani nie mają prawa pobytu stałego, oraz studenci, którzy nie pracują.

Dlatego zezwolenia na pobyt wymagają ubezpieczenia. Zezwolenie na pobyt dla odwiedzających wymaga polisy zdrowotnej typu Plan A, obejmującej leczenie szpitalne i ambulatoryjne oraz repatriację zwłok; inwestorzy w trybie przepisu 6(2) muszą przedstawić ubezpieczenie przy składaniu wniosku, a następnie co roku, dopóki nie są objęci GeSY; a obywatele UE, którzy przyjeżdżają tu mieszkać bez podejmowania pracy, potrzebują pełnego ubezpieczenia zdrowotnego. Brytyjczycy przybywający od 1 stycznia 2021 roku są obywatelami państwa spoza UE, więc dla większości z nich droga do GeSY zaczyna się od pracy, prawa pobytu stałego albo brytyjskiego formularza S1.

Składki

GeSY jest finansowany głównie ze składek od dochodów: 2,65% płacą pracownicy, 2,90% pracodawcy, 4,00% osoby samozatrudnione, 2,65% pobiera się od emerytur oraz od dochodów z najmu, odsetek lub dywidend, a dodatkowo 4,70% płaci państwo. Składki nalicza się od dochodu do wysokości 180 000 euro rocznie, a pracownik zarabiający 30 000 euro płaci 795 euro rocznie. Osoby, które nie są rezydentami podatkowymi, płacą składki tylko od dochodów z Cypru, z wyłączeniem dywidend i odsetek. Departament Podatkowy zwalnia ze składek osoby ubezpieczone w innym państwie EOG lub w Szwajcarii, które mają formularz S1 lub A1; posiadacze brytyjskiego formularza S1 powinni potwierdzić swoją sytuację w Departamencie Podatkowym.

Jak się zarejestrować

Najpierw trzeba figurować w oficjalnych rejestrach: w przypadku obywatela państwa spoza UE oznacza to ważne zezwolenie na pobyt z numerem ARC, a w przypadku osoby pracującej ten numer ARC musi też widnieć w jej kartotece w Służbach Ubezpieczeń Społecznych (Social Insurance). Następnie należy zarejestrować się jako beneficjent: albo online, przez konto w portalu HIO (potrzebny jest własny adres e-mail i numer telefonu komórkowego), albo w gabinecie lekarza osobistego, który podczas tej samej wizyty może zarejestrować pacjenta i wpisać go na swoją listę. Wybór lekarza osobistego jest obowiązkowy i dopiero po nim można w ogóle korzystać z GeSY. Dzieci poniżej 15 lat zapisuje się na listę pediatry, o ile jest dostępny, a po sześciu miesiącach u danego lekarza można go zmienić. Rodzice powinni zarejestrować się przed dziećmi, aby ich dane zostały ze sobą powiązane. Infolinia HIO ma numer 17000 i jest bezpłatna z Cypru (+357 22 017000 z zagranicy); działa od poniedziałku do piątku od 08:00 do 20:00 i w soboty od 08:00 do 16:00.

Ile kosztuje korzystanie z systemu

Wizyty u swojego lekarza osobistego w zwykłych godzinach przyjęć są bezpłatne do rocznego limitu wizyt, który zależy od wieku; po jego przekroczeniu lekarz może pobierać do 15 euro za wizytę, a wizyty od poniedziałku do piątku między 20:00 a 07:00, w weekendy lub w święta państwowe mogą kosztować do 25 euro. Wizyta u specjalisty kosztuje 6 euro ze skierowaniem i 25 euro bez skierowania; kobiety, które ukończyły 15 lat, mogą pójść do ginekologa bez skierowania za te same 6 euro. Każdy przepisany lek kosztuje 1 euro lub więcej, jeśli pacjent wybierze droższy preparat niż ten, który pokrywa GeSY; badania laboratoryjne kosztują po 1 euro (nie więcej niż 10 euro na kategorię), badania obrazowe 10 euro, wizyta u fizjoterapeuty lub innego terapeuty na skierowanie 10 euro, a wizyta na szpitalnym oddziale ratunkowym (SOR) 10 euro. GeSY w całości pokrywa koszty pobytu w szpitalu, a jeden profilaktyczny przegląd stomatologiczny w roku jest bezpłatny. Dopłaty (współpłacenie) mają roczny limit 150 euro, a dla dzieci poniżej 21 lat, emerytów o niskich dochodach i osób otrzymujących gwarantowany dochód minimalny limit wynosi 75 euro; opłata 25 euro za pominięcie skierowania i dodatkowe opłaty za wizyty u lekarza po przekroczeniu rocznego limitu wizyt lub poza zwykłymi godzinami przyjęć są pobierane osobno, poza tymi limitami.

Nagłe przypadki

W nagłym przypadku należy dzwonić pod numer 112 lub 199; oba numery łączą z centrum dyspozytorskim policji w danym dystrykcie, a przyjazd karetki pogotowia w sytuacji nagłej jest dla beneficjentów GeSY bezpłatny. Państwowe szpitalne oddziały ratunkowe działają całodobowo w siedmiu szpitalach SHSO: w szpitalach ogólnych w Nikozji, Limassolu, Larnace i Pafos, w Szpitalu Ogólnym Famagusty w Paralimni, w Szpitalu Troodos w miejscowości Kyperounta oraz w szpitalu w Polis Chrysochous. Na SOR nie jest potrzebne skierowanie, ale personel kwalifikuje pacjentów według pilności (triaż): osoba, którą w triażu uznano za przypadek niepilny, jest informowana, że będzie musiała poczekać, i zachęcana do zgłoszenia się do swojego lekarza osobistego, a jeśli nalega, by ją przyjęto, sama płaci za leczenie. Odwiedzający z UE korzystają z karty EKUZ, a odwiedzający z Wielkiej Brytanii z karty GHIC, aby otrzymać w szpitalach państwowych świadczenia niezbędne z medycznego punktu widzenia; żadna z tych kart nie obejmuje prywatnych klinik ani repatriacji, więc ubezpieczenie podróżne nadal jest istotne, a karta EKUZ nie jest ważna w okupowanej przez Turcję północnej części wyspy. W maju 2025 roku SHSO poinformowała, że pacjenci płacący za leczenie na państwowych oddziałach ratunkowych wpłacają teraz przy rejestracji depozyt w wysokości 100 euro.

Apteki i recepty

Służby Farmaceutyczne (Pharmaceutical Services) wymieniają w swoim wykazie 704 prywatne apteki w pięciu dystryktach, a na drzwiach każdej apteki widnieje informacja, które apteki pełnią nocny dyżur. Oficjalny grafik dyżurów na okres od 1 października 2026 do 30 kwietnia 2027 roku jest publikowany osobno dla każdego dystryktu na stronie Służb Farmaceutycznych, a CYTA codziennie zamieszcza stronę z aptekami nocnymi dla każdego miasta. Od 22:00 do 08:00 dyżurny farmaceuta jest dostępny pod telefonem w sprawie pilnych recept, dlatego przed wyjazdem do apteki należy zadzwonić: numer jest podany w wykazie aptek dyżurnych i w oświetlonym oknie apteki. GeSY pokrywa koszt wyłącznie tych leków na receptę, które przepisał lekarz lub dentysta mający umowę z HIO; pacjent dopłaca 1 euro za pozycję, a recepty powtarzalne są ważne do sześciu miesięcy, przy czym leki wydaje się porcjami na jeden miesiąc.

Opieka prywatna i czas oczekiwania

Leczenie prywatne nie musi oznaczać płacenia: wiele prywatnych szpitali, klinik i specjalistów to świadczeniodawcy GeSY, a wyszukiwarka świadczeniodawców HIO pokazuje, kto ma umowę. Czas oczekiwania zależy od specjalności. Podczas debaty nad budżetem HIO w lutym 2026 roku posłowie mówili, że na wizytę u niektórych specjalistów czeka się ponad sześć miesięcy, natomiast w ankiecie federacji organizacji pacjentów opublikowanej w czerwcu 2026 roku 53% ankietowanych dostało termin u swojego lekarza osobistego tego samego lub następnego dnia. W przypadku w pełni prywatnej opieki poza GeSY nie ma oficjalnego cennika, dlatego o cenę należy zapytać przed umówieniem wizyty. Nasz przewodnik po GeSY omawia system bardziej szczegółowo, a jeśli planują Państwo samą przeprowadzkę, nasza pomoc w relokacji może załatwić za Państwa formalności.